Van afhankelijkheid naar autonomie: wendbaar ondernemen in de energietransitie

Ondernemen in deze tijd vraagt om iets anders dan tien jaar geleden. De wereld verandert sneller, grilliger en soms ronduit onvoorspelbaar. Geopolitiek, grondstoffen, personeel, regelgeving – en steeds vaker: energie. Netcongestie is voor veel ondernemers in Oost-Nederland inmiddels geen abstract begrip meer, maar dagelijkse realiteit. Je wilt groeien, verduurzamen of elektrificeren, maar je aansluiting laat het simpelweg niet toe. Punt.

Bij veel ondernemers zie ik dan frustratie ontstaan. Begrijpelijk. Maar juist hier zit de kern van wendbaar ondernemerschap: niet wachten tot het probleem voor je wordt opgelost, maar zelf kijken waar je invloed hebt.

Die wendbaarheid begint met inzicht. Want voordat je kunt sturen, moet je weten wat er gebeurt. Een goed energiemanagementsysteem geeft je dat inzicht: wanneer gebruik je energie, waar zitten je pieken en wat gebeurt er eigenlijk op momenten dat je productie of processen opschaalt? Pas als je dat scherp hebt, kun je echte keuzes maken.

Een van die keuzes is energieopslag. Batterijsystemen zijn allang niet meer alleen iets voor de ‘happy few’ of grote industrie. Juist voor het mkb kunnen ze het verschil maken. Door energie op te slaan wanneer die beschikbaar en relatief goedkoop is en die te gebruiken op het moment dat je die nodig hebt, verlaag je je piekbelasting. En laat die piek nu precies het knelpunt zijn bij een te kleine aansluiting.

Ik zie steeds meer bedrijven die hierdoor tóch kunnen groeien, elektrificeren of verduurzamen, zonder jaren te hoeven wachten op netverzwaring. Niet omdat het makkelijk is, maar omdat ze het slimmer organiseren. Dat vraagt investeringen, ja. Maar vooral vraagt het een andere manier van denken: van afhankelijk naar regie nemen.

Ook bij onze eigen bedrijven heb ik ervaren hoe belangrijk het is om vooruit te kijken en keuzes te maken voordat je wordt ingehaald door de realiteit. Wendbaarheid zit niet in groter worden, maar in slimmer worden. In durven experimenteren, samenwerken en technologie inzetten als hulpmiddel, niet als doel op zich.

Netcongestie verdwijnt niet morgen. Maar veerkrachtige ondernemers laten zich er niet door verlammen. Zij gebruiken het als prikkel om te vernieuwen. En precies daarin schuilt de kracht van ondernemerschap in een veranderende wereld.

Heske Groenendaal
Voorzitter VNO-NCW Midden