The next generation

19 december 2019 Ruud Wilbrink | Wildbrink & Den Otter | Notariaat & estate planning

Als ondernemer zult u zich op enig moment de vraag stellen wat er met uw onderneming moet gebeuren als u ermee stopt. Gaat u verkopen aan een derde, een concurrent wellicht, of heeft u binnen de onderneming of binnen de familie iemand die het stokje van u wil (en kan) overnemen?

Hoe mooi zou het zijn als een zoon of dochter in uw voetsporen wil treden? Afhankelijk van de rechtsvorm van uw onderneming zijn er verschillende manieren om dat te bereiken. Daarbij is overigens niet alleen het juridische aspect belangrijk, maar ook het fiscale gedeelte moet niet worden vergeten.

Mocht u een eenmanszaak hebben, dan is de opvolging het best te regelen door het aangaan van een samenwerkingsverband (maatschap of vof) met de beoogd opvolger. Na een inwerkperiode kunt u zich terugtrekken, waarna het samenwerkingsverband door de opvolger zelfstandig kan worden voortgezet.

Bij een besloten vennootschap zijn er meerdere opties: zonder volledig te zijn noem ik bijvoorbeeld de optie om uw opvolger bestuurder te maken en tot het moment van aandelenoverdracht te kiezen voor een toezichthoudende functie, of het certificeren (scheiding van zeggenschap en winstrecht) van uw aandelen.

Ook kunt u een holdingstructuur opzetten om op die manier in fases de aandelen over te dragen aan (de daartoe opgerichte holding van) uw opvolger. Tenslotte wil ik ook de optie van omzetting naar preferente aandelen of het creëren van stemrechtloze aandelen niet onvermeld laten.

Met name in de situatie van overdracht binnen de familie zijn er diverse fiscale regelingen die kunnen worden gebruikt om de overdracht zo gunstig mogelijk te laten plaatsvinden (bedrijfsopvolgingsfaciliteiten, ofwel: BOF). Wel zal dan aan diverse voorwaarden moeten worden voldaan. Mochten u en uw opvolger het traject tijdig hebben ingezet, dan kan doorgaans heffing van inkomstenbelasting worden voorkomen (doorschuifregeling) en ook in geval van – gedeeltelijke – schenking, bestaat de mogelijkheid een vrijstelling te claimen zodat de schenking onbelast kan worden genoten.

Mocht u er onverhoopt toch niet in slagen om uw onderneming tijdens leven over te dragen, dan zijn er altijd nog mogelijkheden via uw testament. Om dat vlekkeloos te laten verlopen (lees: toepassing van de BOF moet mogelijk zijn) zal uw testament specifiek moeten worden geschreven naar uw situatie, waarbij ook (de continuïteit van) uw onderneming niet mag worden vergeten. Daarnaast verdient het aanbeveling in uw testament ook iemand aan te wijzen die zorgt voor een juiste afwikkeling. Daarvoor dient u een executeur aan te stellen.

In alle situaties is overleg met uw fiscalist en notaris echter onmisbaar.

BOFt u ook?

Ruud Wilbrink
Wilbrink & Den Otter, notariaat en estate planning